Οι συνέπειες της κρίσης στην πρόσβαση στα φάρμακα

Την Παρασκευή που μας πέρασε, 13 Δεκεμβρίου, στο Γραφείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Σύνταγμα, διοργανώθηκε ένα πολύ ενδιαφέρον Συνέδριο σχετικά με τις συνέπειες της κρίσης στην πρόσβαση στα φάρμακα, κι έπειτα ένα Εκπαιδευτικό Σεμινάριο για την ενδυνάμωση της Κοινωνίας των Πολιτών (http://a2mgreece.splashthat.com/).

Δεν χρειάζεται να βρίσκεται κανείς μέσα στο χώρο της Υγείας –είτε με την «ιδιότητα» του ασθενή, του Συλλόγου Ασθενών, του Φροντιστή, του Συγγενή ασθενούς, του Επαγγελματία Υγείας, του Πολιτικού/Νομοθέτη, και πάει λέγοντας–, για να γνωρίζει εξ αρχής πως τα στοιχεία που καταγράφονται αυτήν τη στιγμή είναι πραγματικά συγκλονιστικά, για να μην πω «αποκαρδιωτικά».

Θεωρώ πως όλοι, λίγο-πολύ, είμαστε σε θέση να φανταστούμε ποια πρέπει να είναι η κατάσταση σήμερα στον εν λόγω τομέα. Αυτό που ίσως επιλέγουμε να «αγνοούμε» είναι το ότι τα προβλήματα δεν είναι σημερινά και δεν προέκυψαν λόγω της κρίσης, αλλά πρόκειται για δυσκολίες που ήδη υπήρχαν, εδώ και πολλά χρόνια, και «απλά» πλέον έχουν επιδεινωθεί, σε σημείο που να μην μπορούμε πια να τις προσπεράσουμε.

Γι’ αυτό και άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως για παράδειγμα η Πορτογαλία, που περνούν την ίδια κρίση με εμάς αλλά τα οποία όλα τα προηγούμενα χρόνια είχαν ένα πιο υγιές Σύστημα Υγείας δεν αντιμετωπίζουν τώρα τις ίδιες προκλήσεις με τη χώρα μας.

Κάποια, λοιπόν, από τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν κατά τη διάρκεια του Συνεδρίου από τους εξαίρετους ομιλητές που παρευρέθησαν και τα οποία αποτυπώνουν με πολύ απλό τρόπο την κατάσταση είναι τα ακόλουθα. Αναφέρω εκείνα που προσωπικά μου φάνηκαν τα πιο αδιανόητα, μα και συγχρόνως τα πιο αυτονόητα.

1. Ο φαινότυπος (προφίλ) του ανασφάλιστου πολίτη σήμερα έχει διαμορφωθεί ως εξής:
-37χρονη άνεργη γυναίκα, με 2 παιδιά και άντρα ανασφάλιστο ή υποαπασχολούμενο που πάσχει από παχυσαρκία, και συνεπώς άλλα προβλήματα υγείας,
-67χρονος πρώην επιχειρηματίας, ανασφάλιστος και υποαπασχολούμενος, ο οποίος πάσχει από στεφανιαία νόσο.

2. Σχεδόν το 50% των Υπερτασικών αλλά και των Διαβητικών (δύο ασθένειες που προσβάλλουν μεγάλο ποσοστό Ελλήνων) δεν ακολουθούν τη θεραπεία τους διότι αδυνατούν να πληρώσουν τις υψηλές συμμετοχές στα φάρμακά τους.

3. Δυσκολία στην Πρόσβαση στα φάρμακα και παράλληλα Υπερσυνταγογράφηση, δύο αντικρουόμενα φαινόμενα. Οι γιατροί θα πρέπει να γνωρίζουν καλύτερα τα φάρμακα που υπάρχουν αυτήν τη στιγμή στην αγορά, για να βοηθάνε ουσιαστικά τους ασθενείς ανάλογα τις ανάγκες τους, αλλά και για να μη δίνουν πολλές διαφορετικές αγωγές, κάτι που μπορεί, καμιά φορά να είναι κι επικίνδυνο.

4. Συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες δεν έχουν πρόσβαση στα φάρμακα. Αυτήν τη στιγμή, 2000 συνάνθρωποί μας περιμένουν να συμμετάσχουν σε κάποιο πρόγραμμα απεξάρτησης –μία λίστα που δεν απορροφάται–, με αποτέλεσμα να φαντάζει σχεδόν ακατόρθωτη η επανένταξή τους στην κοινωνία και η εύρεση εργασίας. Οι περισσότεροι εξ αυτών είναι ανασφάλιστοι!

5. Σημαντικότατη αύξηση (1300%) του ποσοστού των ατόμων που διαγνώστηκε με HIV από το 2011, ενώ έχουν καταγραφεί περίπου 300.000 άνθρωποι με ηπατίτιδα C.

6. 3 εκατ. ανασφάλιστοι Έλληνες καταφεύγουν στις πολυκλινικές και στα πολυιατρεία των Γιατρών του Κόσμου, με κύρια ανάγκη τον παιδικό εμβολιασμό. Να πούμε ότι στη χώρα μας, το συνολικό κόστος εμβολιασμού μαζί με τις επισκέψεις στους ιατρούς ανέρχεται σε 1400 ευρώ, ενώ σε πολλά ευρωπαϊκά κράτη είτε είναι δωρεάν είτε έχει πολύ χαμηλό κόστος. Αντιλαμβανόμαστε, λοιπόν, ότι στην Ελλάδα τα φάρμακα υπερκοστολογούνται.

7. Σε μέρη της νησιωτικής επαρχίας, για παράδειγμα στην Πάρο, δεν υπάρχει Παιδίατρος σε δημόσιο φορέα.

Συνειδητοποιούμε, λοιπόν, ότι πέρα από τις απαιτούμενες νομοθετικές αλλαγές που θα πρέπει να υπάρξουν για την προστασία των ανασφάλιστων πολιτών της χώρας μας, καθώς και όλων των ευπαθών ομάδων, χρειάζονται επίσης και αλλαγές στη νοοτροπία, στην εκπαίδευση και στην παιδεία.
Κρίνεται άκρως απαραίτητη η τροποποίηση των προγραμμάτων διδασκαλίας στις Σχολές Ιατρικής, ώστε να κατανοήσουν οι μελλοντικοί ιατροί ότι πλέον έχουν να κάνουν κυρίως με ανασφάλιστους ασθενείς ή με ασθενείς που δεν έχουν τους ίδιους οικονομικούς πόρους με πρώτα, ώστε να συνταγογραφούν ανάλογα, ενώ χρειάζεται η συμμετοχή τους σε εθελοντικές δράσεις, για να συνειδητοποιήσουν πως η Ιατρική είναι ένα λειτούργημα και όχι ένα Επάγγελμα σαν όλα τα άλλα.

Τέλος, όσοι δρούμε στο χώρο της Υγείας –είτε ως Ασθενείς, είτε ως Φροντιστές, είτε ως Σύλλογοι, είτε ως Ακτιβιστές–, θα πρέπει να μάθουμε να χρησιμοποιούμε τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης για περαιτέρω ενημέρωση, δραστηριοποίηση και ακτιβισμό, μιας και είναι ένας τρόπος να ενώσουμε τις φωνές μας και να αποτελέσουμε κίνημα δράσης, με την ελπίδα ότι στο τέλος οι νομοθέτες θα ακούνε όσα έχουμε κι εμείς να πούμε για τα θέματα που μας αφορούν και τα οποία ενδεχομένως να γνωρίζουμε καλύτερα.

Το Συνέδριο, πραγματικά, έδωσε τη δυνατότητα στους παρευρισκόμενους να ακούσουν συγκεκριμένα στοιχεία για όσα ήδη υπέθεταν, φαντάζονταν ή βίωναν, ενώ το Εκπαιδευτικό Σεμινάριο ήταν μάθημα για όσους δηλώνουν επιφυλακτικοί σε ό,τι αφορά στο θετικό ρόλο που μπορούν να παίξουν τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης στον ακτιβισμό, αλλά και ένα σπρώξιμο για τη δημιουργία ενός «Κινήματος Ασθενών» που θα συμμετέχει ενεργά στην ευαισθητοποίηση, στην κινητοποίηση, αλλά και στην αλλαγή νοοτροπιών και αντιλήψεων που μας πάνε πίσω.

Ομιλητές: Νίκος Χρυσόγελος, ευρωβουλευτής, Οικολόγοι Πράσινοι/ Ντέιβιντ Χάμερστιν, εκπρόσωπος TACD/ Δρ. Κώστας Αθανασάκης, Ερευνητής, Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης/ Καθηγητής Χρήστος Λιονής, Δ/ντής, Κλινική Κοινωνικής & Οικογενειακής Ιατρικής, Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ηρακλείου/ Γιώργος Ζαρκωτός, Πρόεδρος Δ.Σ. του Συλλόγου θεραπευομένων Ο.ΚΑ.ΝΑ./ Λιάνα Μαΐλλη, Παιδίατρος, Πρόεδρος Γιατρών του Κόσμου Ελλάδας/ Ρόχιτ Μαλπανί, Δ/ντής, Εκστρατεία για την πρόσβαση στα φάρμακα, Γιατροί Χωρίς Σύνορα / Δρ. Χρήστος Ντέλλος, Δ/ντής, καρδιολογικό τμήμα, Τζάνειο νοσοκομείο Πειραιά/ Καθηγητής Νίκος Μανιαδάκης, Αναπληρωτής Κοσμήτων, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας/ Τζούλια Ντελ Μπρένα, Σύμβουλος, Task Force για την Ελλάδα, Ευρωπαϊκή Επιτροπή/ Χαράλαμπος Καραθάνος, Φαρμακοποιός, Σύμβουλος Υπουργού Υγείας σε θέματα Φαρμάκου / Ἀλεξ Γουάικ, Εκδότρια, Patient View/ Καίτη Αποστολίδου, Πρόεδρος ΔΕ.ΔΙ.ΔΙ.ΚΑ. - Διασωματειακής Επιτροπής για τη Διεκδίκηση των Δικαιωμάτων των Καρκινοπαθών & Αντιπρόεδρος, Ευρωπαϊκή Συμμαχία Ασθενών με Καρκίνο/ Γκαέλ Κρικοριάν, Σύμβουλος, πολιτική Ομάδα Πρασίνων, Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο/ Μαρία Μουδάτσου, Δικαστική Ψυχολόγος, Διευθύντρια Θεσμικών & Κάθετων Χρηματοδοτήσεων, ΜΚΟ PRAKSIS/ Δημήτρης Κρεμαλής, Εταίρος, ΚΡΕΜΑΛΗΣ Δικηγορική Εταιρεία & Πρόεδρος, Ελληνική Εταιρεία Δικαίου της Υγείας

Διοργανωτής Συνεδρίου: Διατλαντικός Διάλογος Καταναλωτών (TransAtlantic Consumer Dialogue http://a2mgreece.splashthat.com/)