για την ημέρα της Γυναίκας

Η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, μια ημέρα που γιορτάζεται σε παγκόσμια κλίμακα, τιμά τις γυναίκες που εργάζονται και αγωνίζονται παντού. Εχοντας διδαχτεί πως η θέση της γυναίκας στην ιστορία περνάει σχετικά απαρατήρητη, θα πρέπει να αποτελεί πηγή περηφάνειας για τις Αμερικανίδες γυναίκες το να γνωρίζουν πως η ημέρα αυτη καθιερώθηκε προς τιμή δύο αποκλειστικά γυναικείων απεργιακών κινητοποιήσεων που έλαβαν χώρα στις ΗΠΑ. 

Στις 8 Μαρτίου 1857, οι εργαζόμενες στις βιοτεχνίες ενδημάτων της Νεας Υόρκης διοργάνωσαν πορείες και πικετοφορία, απαιτώντας καλύτερες συνθήκες εργασίας, ωράριο 10 ωρών και ισότιμα δικαιώματα για τις γυναίκες. Το συγκεντρωμένο πλήθος δέχτηκε επίθεση απο την αστυνομία και διαλύθηκε. Πενηντα-ένα χρόνια αργότερα, στις 8 Μαρτίου 1908, οι αδελφές τους στις αντίστοιχες βιομηχανίες της Νεας Υορκης διαδήλωσαν και πάλι, τιμώντας με αυτόν τον τρόπο την διαμαρτυρία του 1857, απαιτώντας το δικαίωμα στην ψήφο και το τέλος της παιδικής εργασείας και των “sweatshop”. Η αστυνομία ήταν και πάλι εκεί. 

Το 1910 κατα την διάρκεια των εργασιών της Δευτερης Διεθνούς, ενός παγκόσμιου σοσιαλιστικού συνεδρίου, η γερμανίδα σοσιαλίστρια Clara Zetkin πρότεινε την καθίερωση της 8ης Μαρτίου ως Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, ως φόρο τιμής στις δύο ιστορικές διαδηλώσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και στις εργαζόμενες γυναίκες όλου του κόσμου. Η Zetkin, αναγνωρισμένη θεωρητικός της επανάστασης που διαφωνούσε με τον Lenin οσον αφορά τα δικαιώματα των γυναικών, αποτέλεσε με την ολη στάση και την παρουσία της μεγάλη απειλή για τις Ευρωπαϊκές κυβερνήσεις της εποχής της. Ο Κάιζερ την αποκαλεσε «πιο επικίνδυνη μάγισσα σε όλη την αυτοκρατορία». 

Η εργατική πάλη στις ΗΠΑ παρ’οτι ειναι υπαρκτή, επικεντρώνεται στους άνδρες. Αν εξετάσουμε προσεκτικά την κατάσταση θα δούμε πως οι γυναίκες ανταποκρίθηκαν εξίσου απο την αρχή, τόσο με το να υποστηρίξουν τους άνδρες σε θέματα οργάνωσης, οσο με το να συνειδητοποιήσουν αργότερα πως οι ανάγκες τους βρίσκονταν στο περιθώριο οσον αφορά τα υπάρχοντα σωματία και έτσι να οδηγήθουν στην οργάνωση αποκλειστικά γυναικείων σωματείων. Η πρώτη αποκλειστικά γυναικεία απεργία συνέβη το 1820 στη New England, και πάλι στις βιοτεχνίες ενδυμάτων. Η ιδέα του να απεργούν οι γυναίκες και να ζητούν καλύτερες συνθήκες εργασίας, αξιοπρεπείς μισθούς και μικρότερα ωράρια, φαινεται πως διασκέδαζε πολύ τους κατοίκους των αγροτικών περιοχών. Θα ήταν ενδιαφέρον να γνωρίζαμε πως ενιωθαν οι αδελφές μας εναμιση αιώνα πριν οταν κανείς δεν επαιρνε τα όνειρα και τη ζωή τους σοβαρά. 

Η πιο διάσημη απο αυτές τις πρώτες απεργίες εγινε στην βιοτεχνία επεξεργασίας βαμβακιού Lowell της Μασσαχουσέττης. Εκεί, οι νεαρές γυναίκες δούλευαν ογδόντα-μια ωρες την εβδομάδα για τρία δολλαρια, το ενα και ένα τέταρτο των οποίων πηγαινε σε έξοδα στέγασης σε κοιτώνες της εταιρείας Lowell. Αρχικά οι βιοτεχνίες ανοιγαν στις 7 το πρωί αλλα οι επιστάτες παρατήρησαν πως οι γυναίκες ήταν λιγότερο «κινητικές» αν ειχαν νωρίτερα φάει, οπότε καθιέρωσαν τις 5 το πρωί σαν ώρα προσέλευσης, με διάλλειμα στις 7 για πρωινό (για περίπου ενα μισάωρο). Το 1834, μετά απο μια σειρά περικοπών στο ημερομίσθιο τους, οι γυναίκες του Lowell, αποφάσισαν να παρατήσουν την δουλειά, ομως επέστρεψαν λιγες μέρες μετά, αναγκασμένες πλέον να εργαστούν με μικρότερους μισθούς. Ηταν μια θαραλέα πράξη, ομως η εταιρεία ειχε τη δύναμη στα χέρια της. Ενα ιστορικό κακής συμπεριφοράς οσον αφορά την πειθαρχία θα μπορούσε να σταθεί ικανό για να αποτρέψει μια εταιρεία απο το να προσλάβει μια γυναίκα. Το 1836 προχώρησαν και πάλι σε απεργία, τραγουδώντας στους δρόμους 

«Ω, δεν ειναι κρίμα ενα ομορφο κορίτσι σαν εμένα να πρέπει να το στέλνουν στο εργοστάσιο με μισθους της πείνας και στο τέλος να πεθάνει;» 

Και πάλι ομως επέστρεψαν στις θέσεις τους εντός ολίγων ημερών. Το 1844 μέσα απο μια πιο σοβαρή οργανωτική προσπάθεια οδήγησε στην δημιουργία του Γυναικείου Συνεταιρισμού Εργατικής Μεταρυθμισης Lowell. Το κύριο αιτημα τους ήταν το δεκάωρο ωράριο. Η ηγετικότητα και η εντονη δραστηριότητα που επέδειξε το σωματείο βοήθησαν στο να ξεκινήσουν οι πρώτες μεταρυθμίσεις στις συνθήκες εργασίας στις κλωστουφαντουργίες. Την περίοδο της πιο εντονης και σκληρής εργασίας μετά τον εμφύλιο, οταν πολλές γυναίκες χήρεψαν, καθώς και η γενικότερη ασχημη κατασταση ανάγκασαν χιλλιάδες γυναίκες να ενταχθούν στο εργατικό δυναμικό της χώρας, κάτι που δημιούργησε εχθρικότητα απέναντι στις γυναίκες γενικότερα. Ετσι πολλές γυναίκες βρέθηκαν εξω απο τα διάφορα σωματεία. Ετσι δημιούργησαν τα δικά τους, συμπεριλαμβανομένου και του σωματείου «Θυγατέρες του Αγίου Κρισπίνου», ενα σωματείο γυναικών υποδυματοποιών. Κατα την διάρκεια αυτής της περιόδου, δημιουργήθηκαν γυναικεία στους κλάδους των καπνοπώλεων, των ραφτριων ομπρελων, των τυπογράφων των μοδιστρων και των εργαζόμενων σε πλυντήρια. 

Οι εργαζόμενες στην βιομηχανία ενδυμάτων συγκρώτησαν μερικά απο τα πιο σημαντικά σωματεία στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών, οπως το Διεθνές Γυναικείο Εργατικό Σωματείο Κλωστοϋφαντουργίας, το 1900. Τα κέντρα του εμπορίου ενδυμάτων στις μεγάλες πόλεις, οπως η Νεα Υορκη, ήταν εκείνη την εποχή σε αξιοθρήνητη κατάσταση. Υπήρχαν συχνά πυρκαγιές, το φώς ηταν ανεπαρκές, ο ήχος των μηχανημάτων εκκωφαντικός και το περιβάλλον μολυσμένο. Οι γυναίκες δέχονταν πρόστιμα για οτιδήποτε βάζει ο νούς. Επειδή μιλούσαν, επειδή γελούσαν ή τραγουδούσαν, για τους λεκέδες απο τα λάδια των μηχανών πάνω στα υφάσματα, για τις ραφές που ήταν πολύ στενές ή πολύ χαλαρές. Οι υπερωρίες ηταν συχνές και απαιτούμενες, αλλα η πληρωμή για αυτές όχι. Με την υποστήριξη του Εθνικού Γυναικειου Εργατικού Σωματείου, που είχε ιδρυθεί το 1903 – μια ένωση εργαζόμενων γυναικών της μέσης τάξης, συχνά επαγγελματιών γυναικών που στήριζαν τον αγώνα για τα εργατικά δικαιώματα των γυναικών – ξέσπασαν απεργείες εναντίον της Leiserson And Company και της Triangle Waist Company, δυο εκ των μεγαλυτέρων εταιρειών στη Νεα Υόρκη. Μένοντας αργότερα στην ιστορία σαν «ο ξεσηκωμός των 20.000» αυτές οι ενέργειες καθιερώθηκαν σαν οι πρώτες μακροχρόνιες απεργειακές κινητοποιήσεις γυναικών, δινοντας ουσιαστικά ενα τέλος στους κουρασμένους ισχυρισμούς πως οι γυναίκες ειναι ανίκανες να οργανωθούν και να συμμετέχουν σε έναν τόσο μακρύ απο άποψη χρόνου αγώνα. 

Για δεκατρείς εβδομάδες μέσα στο καταχείμωνο, γυναικές μεταξύ 16 και 25 ετών διοργάνωσαν και συμμετείχαν σε πικετοφορίες σε καθημερινη βάση, πικετοφορίες κατα τις οποίες δέχονταν την επίθεση των αστυνομικών οι οποίοι τις ξυλοκοπούσαν και τις φόρτωναν σε κλούβες. Τα δικαστήρια ηταν προκατειλημμένα υπέρ των ιδιοκτητών των λεγόμενων sweatshops. Ενας δικαστής ειπε «απεργείτε εναντίον του Θεού και της Φύσης, της οποίας ο πρώτος νόμος λέει οτι ο άνθρωπος κερδίζει το ψωμί του με τον ιδρώτα και τον κόπο του. Απεργείτε εναντίον του Θεού». Αυτή η δήλωση προκάλεσε την οργή του George Bernard Shaw, που μαζί με άλλους Ευρωπαίους παρακολουθούσε τα τεκτενόμενα στο εργατικό κίνημα της Αμερικής. Σε τηλεγράφημα του διαβάζουμε : «Πολύ ομορφα. Η Μεσαιωνική Αμερική απολαμβάνει πάντα την ιδιαίτερη και προσωπική εμπιστοσύνη του Μεγαλοδύναμου». 

Η απεργία ειχε σχεδόν διαληθεί, καθώς ειχαν υπάρξει συμβιβασμοί στις περισότερες επιχειρήσεις, αλλα ο ενθουσιασμός και η αντοχή των γυναικών, ειχε καταστησει αδύνατο να ξαναγίνει ο οποιοσδήποτε ισχυρισμός πως τα θέματα οργάνωσης της εργατικής τάξης ανήκουν μόνο στους άνδρες. Ενα χρόνο αργότερα, η περίφημη Φωτιά του Τριγώνου συνέβη. Παγιδεύοντας γυναίκες στους ψηλότερους ορόφους (οι εξοδοι κινδύνου ειχαν σφραγιστεί απο την εξωτερική πλευρά για να εμποδίζουν τους εργάτες να το σκάνε) η πυρκαγία κόστισε την ζωή 146 ανθρώπων, εκ των οποίων οι περισσότερες ήταν γυναίκες, ηλικίας μεταξύ 13 και 25 ετών οι οποίες πρόσφατα ειχαν μεταναστεύσει στις ΗΠΑ. 

Οι εργοδότες δικάστηκαν. Σε εναν απο αυτους επιβλήθηκε πρόστιμο 20 δολλαρίων. Ειχε προϋπάρξει συμβιβασμός με τις οικογένειες των νεκρών γυναικών, με αποζημίωση 75 δολλαρίων για κάθε θύμα. Η Rose Schneiderman, εκ των οργανωτριών των εργαζομένων στις κλωστουφαντουργίες κατηγόρησε την κοινότητα για την στήριξη της σε νόμους που επιτρέπουν την ύπαρξη τέτοιων τραγωδιών. «Γνωρίζω απο την δική μου εμπειρία πως ειναι στο χέρι των ίδιων των εργαζομένων να βοηθήσουν τους εαυτούς τους», υποστήριξε. «Ο μόνος τρόπος για να το κάνουν αυτό ειναι μέσα απο ένα δυνατό εργατικό κίνημα». 

Αυτό δεν ειναι παρά ενα μικρό μέρος της ιστορίας των εργαζόμενων γυναικών στις ΗΠΑ. Ενα μέρος αυτού του αποσπάσματος στάθηκε ικανό να αποτελέσει έμπνευση για μια παγκόσμια γιορτή. Η Ρωσσία γιόρτασε πρώτη τις 8 Μαρτίου, αμέσως μετά την Ρωσσική επανάσταση. Κάτι που παραλείπεται συχνά να αναφερθεί, ειναι πως μια απο τις πρώτες σπίθες της Ρωσσικής επανάστασης ήταν μια μαζική απεργία το 1917 απο τις γυναίκες εργαζόμενες στις κλωστοϋφαντουργίες. Οι γυναίκες στην Κίνα άρχισαν να γιορτάζουν αυτή την ημέρα το 1924, με την ισχυρή τους παρουσία στο Κομμουνιστικό Κόμμα της χώρας. Οταν το γυναικείο απελευθερωτικό κίνημα ξεκίνησε στις ΗΠΑ και την Βρεττανία η Ημέρα της Γυναίκας ανακαλύφθηκε εκ νέου και καθιερώθηκε σαν μια φεμινιστική εορτή. Το 1970 οι επαναστές της Ουρουγουάης Tupamaros γιόρτασαν την 8η Μαρτίου απελευθερώνοντας 13 γυναίκες απο τις φυλακές του κράτους. 

Η ιστορία των Αμερικανίδων εργαζόμενων γυναικών συχνά επαναλαμβάνεται με αναφορές σε ηρωϊδες του κινήματος οπως την Μητέρα Jones, την Ella Reeve Bloor, την Kate Mullaney, την Sojurner Truth και την Elizabeth Gurley Flynn. Πρόκειται για αξιοθαύμαστες γυναίκες με απίστευτες ιστορίες. Μια καλή θεραπεία για την κατάθλιψη ειναι να διαβάσετε ενα κεφάλαιο απο την αυτοβιογραφία της Flynn ή να ξαναδιαβάσετε την ιστορία της Μητέρας Jones που τρομοκρατούσε τους απεργοσπάστες και που συμμετείε σε ηλικία 90 χρονών στις απεργειακές κινητοποιήσεις στις χαλυβουργίες το 1919. Αλλα θα πρέπει να μην ξεχνάμε πως πρόκειται για μεμονομένες γυναίκες, και πως ολος ο φόρτος της οργάνωσης, του αγώνα, της επιτυχίας και της αποτυχίας, επεσε σε απλές, συνηθισμένες γυναίκες τις οποίες ποτέ δεν θα γνωρίσουμε. Αυτές ηταν οι γυναίκες που αντιλήφθηκαν την αναγκαιότητα της αλληλοβοήθειας, της συνεργασίας και της ενότητας, συλλογικά, ωστε να μην μπορέσει κανείς να τις καταστρέψει μεμονωμένα. Γυναίκες που ντρόπιασαν τους θεωρητικούς που μιλούσαν για την «θέση της γυναίκας», γυναίκες που, οπως διαβάζαμε στις διάσημες πικετοφορίες της κλωστοϋφαντουργίας Lawrence κατα την διάρκεια των απεργειών, «Θέλουμε ψωμί ΚΑΙ τριαντάφυλλα», συμβολιζοντας τις απαιτήσεις τους οχι απλά για εναν αξιοπρεπή μισθό, αλλα για μια αξιοπρεπή και ανθρώπινη ζωή, εμπνέοντας ετσι το τραγούδι του James Oppenheim «Bread And Roses». 

As we come marching, marching,in the beauty of, the day 
A million darkened kitchens, a thousand mill lofts gray 
Are touched with all the radiance that a sudden sun discloses 
For the people hear us singing, Bread and Roses, Bread and Roses 

As we come marching, marching, we bring the greater days 
The rising of the women means the, rising of the race 
No more the drudge and idler - ten that toil where one reposes 
But a sharing of life's glories, Bread and Roses, Bread and Roses 

Βιβλιογραφία 

Centuries of Struggle - Eleanor Flexner, Atheneum Publishers 

I Speak My Own Piece - Elizabeth Surley, Flynn Masses και Mainstream Publishers 

Labor's Untold Story - Richar. 0. Boyer και Herbert M. Morais 
Εκδόσεις United Electrical, Radio and Machine Workers of America 

When Workers Organize - Melvyn Dubofsky, University of Mass. Press

 πηγή

https://athens.indymedia.org/front.php3?lang=el&article_id=72303