Αν σ'αρνηθώ αρρώστια μου (ο HIV και οι αρνητές του)

Θεωρίες συνωμοσίας.

Γοητευτικές ιστορίες, πέρα συνήθως από τα όρια της λογικής, που μπορούν να γίνουν υπέροχα μυθιστορήματα ή ταινίες φαντασίας.

Στην πραγματική ζωή, υπάρχουν ανάμεσά μας ομάδες "πεφωτισμένων" ανθρώπων που τις παίρνουν στα σοβαρά και τις πιστεύουν.

Όταν πρόκειται για ιστορίες όπως τα "νεφελίμ" ή το "μας ψεκάζουν" μπορεί να είναι ακίνδυνες, ίσως ακόμη και διασκεδαστικές για όσους και όσες δεν τις παίρνουμε στα σοβαρά.

Υπάρχουν όμως και κάποιες που κοστίζουν ζωές.

Μια από αυτές είναι η (δυστυχώς όχι καινούρια) θεωρία των αρνητών του hiv/aids.
Η θεωρία αυτή υποστηρίζει είτε ότι ο hiv δεν υπάρχει, είτε ότι δεν μπορεί να προκαλέσει το aids.

Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.

Το αιματολογικό τεστ αντισωμάτων για τον hiv, ονομάζεται ELIZA και ανιχνεύει αντισώματα στον ιό του hiv. Για αρκετά χρόνια, οι επιστήμονες δεν μπορούσαν να εντοπίσουν ή να απομονώσουν τον ίδιο τον ιό και έτσι το τεστ αντισωμάτων ήταν ο μόνος τρόπος διάγνωσης. Στην πιο πρόσφατη ιατρική ιστορία, οι επιστήμονες έχουν καταφέρει να απομονώσουν και να φωτογραφήσουν τον ιό hiv, αλλά οι αρνητές δεν θα το έβαζαν κάτω τόσο εύκολα. Κάποιοι άλλαξαν λοιπόν την θεωρία, υποστηρίζοντας πλέον ότι ο ιός hiv μπορεί μεν να υπάρχει, αλλά δεν μπορεί να προκαλέσει το aids. Η βασική τους αρχή είναι ότι η συνωμοσία του aids μας έχει επιβληθεί από την CIA/τις φαρμακευτικές/τους Ρώσους/τους εξωγήινους ή όποια σκοτεινή δύναμη μπορεί να θέλει το κακό μας.

Οι επιστήμονες, όσο αφορά την προέλευση του hiv/aids, έχουν σε γενικές γραμμές συμφωνήσει ότι μεταφέρθηκε στον άνθρωπο από κάποια άλλο είδος, πιθανότατα τους χιμπατζήδες (στους χιμπατζήδες υπάρχει ένας αντίστοιχος ιός, ο SIV ο οποίος έχει πολλές ομοιότητες με τον hiv). Το aids άλλωστε, δεν είναι η μόνη μεταδιδόμενη ασθένεια που εξελίχθηκε με παρόμοια τρόπο. Το έμπολα και ο ιός Μάρμπουργκ επίσης μεταφέρθηκαν στον άνθρωπο από άλλα είδη και έχουν σκοτώσει εκατομμύρια ανθρώπους.

Η εξήγηση είναι απλή. Οι ιοί προκειμένου να επιβιώσουν πρέπει να βρίσκουν νέα θύματα να μολύνουν, πολλές φορές μεταδιδόμενοι από ένα είδος σε κάποιο άλλο, κάνοντας μεταλλάξεις. Παρ' όλο που είναι λογικό, οι άνθρωποι τείνουμε να απορρίπτουμε οτιδήποτε ξεφεύγει από τα κουτάκια μέσα από τα οποία καταλαβαίνουμε τον κόσμο, καταφεύγοντας έτσι σε διάφορες θεωρίες, που μπορεί να μην είναι το ίδιο λογικές αλλά βολεύουν. Γιατί μια θανατηφόρα ασθένεια δεν μπορεί να ήρθε ξαφνικά από το πουθενά. Πρέπει να της δώσουμε μια - οποιαδήποτε- εξήγηση.

Άλλωστε, το γεγονός ότι τα πρώτα θύματα του aids ανήκαν σε συγκεκριμένες ομάδες πληθυσμού (γκέι άντρες, χρήστες και χρήστριες ενδοφλέβιων ναρκωτικών) ενίσχυσε από την αρχή την πεποίθηση ότι το aids κατασκευάστηκε με σκοπό να "εξοντώσει" συγκεκριμένες ομάδες ή για τις θρησκευάμενες, η τιμωρία του θεού "δια πάσα νόσο και πάσα μαλακία". Ας μην ξεχνάμε ότι οι πρώτες ονομασίες για το aids ήταν "Gay cancer" (καρκίνος των γκέι) και "Gay related immune deficiency" (σχετιζόμενη με τους γκέι ανοσολογική ανεπάρκεια).

Και ναι είναι αλήθεια. Ο Μεσαίωνας δεν έχει τελειώσει. Εν έτει 2013 λοιπόν, ζουν ακόμη ανάμεσά μας αρνητές και αρνήτριες του hiv/aids παρά τις σαφείς πλέον επιστημονικές αποδείξεις για το αντίθετο.

Γιατί όμως?

Είναι απλό. Ο άνθρωπος για να επιβιώσει έχει ανάγκη την ελπίδα. Την ελπίδα, που πολλές φορές μπορεί να καταλήξει σε τυφλή πίστη. Έτσι λοιπόν, όταν κάποιος ή κάποια έρχεται αντιμέτωπη με ένα θετικό αποτέλεσμα εξέτασης στον hiv μπορεί πολύ εύκολα, ψάχνοντας πληροφορίες για το hiv/aids να πέσει πάνω σε αυτές τις θεωρίες και να βρει την εύκολη λύση.
"Δεν απειλείται η ζωή μου", "όλα είναι συνωμοσίες για να μου πουλήσουν φάρμακα", "δεν έχω τίποτα για το οποία θα πρέπει να ανησυχώ". "Δεν έχω τίποτα το οποίο μπορεί να με στιγματίσει".

Ακόμα και σήμερα, που πλέον μια διάγνωση του hiv δεν είναι θανατική καταδίκη και που μπορούμε να ζήσουμε πολλά και καλά χρόνια με το ιό, ο φόβος, η προκατάληψη και το στίγμα μπορούν να κάνουν πολλούς ανθρώπους να προτιμήσουν την "ασφάλεια" της άρνησης. Και ναι, ο καθένας και η καθεμία από εμάς έχει το δικαίωμα να πιστεύει ότι θέλει, αλλά πολλές φορές οι αρνητές και αρνήτριες δεν κρατούν τις απόψεις τους για τον εαυτό τους.
Άλλωστε, όταν έχεις παρέα ενισχύεται και η πεποίθησή σου ότι έχεις δίκιο, όσο και αν η πεποίθηση αυτή δεν έχει καμία επιστημονική η άλλη βάση, πέρα από την ανάγκη σου να πιστέψεις ότι είσαι και θα είσαι καλά.

Έχουμε δει αρκετά παραδείγματα αρνητών που έχουν προσπαθήσει να μας διαφωτίσουν και να μας ξυπνήσουν από την λήθη μας, είτε μιλώντας για πλήρη άρνηση του hiv/aids, είτε προτρέποντας τους ανθρώπους που ζουν με hiv να μην πάρουν αντιρετροϊκή αγωγή, πολλές φορές προσφέροντας εναλλακτικές μεθόδους αντιμετώπισης, όπως η ομοιοπαθητική, ο διαλογισμός ή το....σκόρδο! Ναι, σκόρδο!

Το 2003, η Υπουργός Υγείας της Δημοκρατίας της Νοτίου Αφρικής Manto Tshabalala-Msimang πρότεινε μια δίαιτα με βάση το ελαιόλαδο, το λεμόνι και το σκόρδο ως θεραπεία για τον hiv! Μπορεί εν τέλει τον hiv να μην τον θεράπευσε, σίγουρα όμως με τόσο κόσμο να τρώει φανατικά σκόρδο θα μειώθηκε το σεξ, άρα και οι νέες μολύνσεις!

Προσωπικά, για το θέμα της άρνησης έμαθα λίγο μετά την διάγνωσή μου, όταν ψάχνοντας στο internet για πληροφορίες περί hiv/aids βρήκα το site της πιο γνωστής ελληνίδας αρνήτριας, Μαίρης Παπαγιαννίδου, η οποία λίγα χρόνια μετά την έκδοση του βιβλίου της "Αντίο AIDS", είπε αντίο και στην ίδια της την ζωή, αλλά και άλλων "ανώνυμων" αρνητών οι οποίοι λίγο μετά την πρώτη φορά που μίλησα δημόσια ως οροθετικός, μου έστειλαν μηνύματα στο facebook και mail με προτάσεις για εναλλακτικές θεραπείες με βότανα, ασκήσεις, μάγισσες και χαρτορίχτρες! Αν ζούσε ακόμα ο Καματερός, σίγουρα θα μου σερβίραν και λίγο απ' το θαυματουργό νερό του, μαζί με μία δόση φραπελιάς...
Εγώ προτίμησα να δω την ζωή θετικά και όχι να την αρνηθώ.

Αφορμή για αυτό το κείμενο ήταν η είδηση ενός ακόμη θανάτου κάποιου που ασπάστηκε αυτή την θεωρία και αρνήθηκε να πάρει την αντιρετροϊκή αγωγή. Είναι τρομακτικό πως ενώ βλέπουμε ανθρώπους να πεθαίνουν λόγω της άρνησης τους να πάρουν την αντιρετροϊκή αγωγή, οι αρνητές και αρνήτριες του hiv/aids απλά φτάνουν την άρνηση σε νέα επίπεδα.

Μαγική λύση στο θέμα της άρνησης σίγουρα δεν υπάρχει και δυστυχώς, φοβάμαι πως δεν θα την ξεφορτωθούμε πολύ γρήγορα. Πολύ απλά γιατί βασίζεται σε μια ανθρώπινη ανάγκη. Την ανάγκη του να νιώθουμε πως είμαστε ασφαλείς, πως δεν απειλούμαστε από κάτι που μπορεί και να μην είναι στο χέρι μας.

Το μόνο που μπορούμε να κάνουμε, είναι να επιμένουμε στην σωστή ενημέρωση, να μάθουμε να μιλάμε για θέματα όπως το hiv/aids ανοιχτά, χωρίς φόβο. Να μάθουμε να αντιμετωπίζουμε την πραγματικότητα με λογική.

Να καταπολεμήσουμε, όσο και όπως μπορεί ο καθένας και η καθεμία από εμάς τον φόβο, την προκατάληψη και το στίγμα που συχνά συνοδεύουν αυτό τον ιό, ευελπιστώντας πως όσο λιγότερο το στίγμα και ο φόβος, τόσο λιγότερη θα είναι και η ανάγκη κάποιων ανθρώπων να κλείνουν τα μάτια στην πραγματικότητα.

"Το να πεις «ναι» σημαίνει ότι πρέπει να ιδρώσεις, να σηκώσεις τα μανίκια και να βουτήξεις και τα δυο σου χέρια μέσα στη ζωή μέχρι τους αγκώνες. Είναι πιο εύκολο να πεις «όχι», ακόμα και αν το να πεις «όχι» σημαίνει θάνατο".
Jean Anouilh, 1910-1987, Γάλλος θεατρικός συγγραφέας